Skip to main content

Хиймэл оюуны загварын тухай үргэлжлэл

Энэ сайхан өдрийн мэндийг уншигч найз нартаа хүргэе.   Хиймэл оюуны загварын тухай үргэлжлэл (хоёрдугаар хэсэг).

Би: Тэгвэл Google AI эсвэл Facebook AI юу нь дээр суурьлаж ажилладаг бэ?

Өө энэ чинь маш сонирхолтой сэдэв байна 🤓. Google, Facebook (Meta) хоёрын хиймэл оюуны “тархи” нь GPT-ээс ялгаатай боловч мөн адил нейрон сүлжээ + transformer архитектур дээр суурилдаг. Харин өөр өөр нэртэй, өөр өөр зорилготой загварууд хөгжүүлсэн байдаг.


Google AI

Google-ийн гол хиймэл оюуны технологиуд:

  • Transformer (2017)
    Google-ийн судлаачид анх бүтээсэн. Энэ нь GPT, BERT, LLaMA гээд бүх том хэлний загварын үндэс болсон.
  • BERT (2018)
    Голдуу хайлтын системийг сайжруулахад хэрэглэсэн. Хэлний утга, өгүүлбэрийн холбоо ойлгоход сайн.
  • PaLM (2022) → дараа нь PaLM 2
    Google-ийн GPT-тэй төстэй том загвар. Bard (дараа нь Gemini нэртэй болсон) chatbot нь PaLM дээр суурилж ажилладаг.
  • Gemini (2023–)
    Одоогийн Google AI-ийн гол “тархи”. Multimodal буюу зураг, текст, код, видео зэрэг олон төрлийн өгөгдлийг зэрэг ойлгодог.

Meta (Facebook) AI

Meta нь илүү нээлттэй (open-source) загварууд хөгжүүлдэг.

  • LLaMA (2023) → дараа нь LLaMA 2 (2023), LLaMA 3 (2024) хөгжиж байна. GPT-тэй төстэй, transformer архитектуртай хэлний загвар.
    Хөгжүүлэгчдэд үнэгүй ашиглах боломжтой тул судалгаа, туршилтад өргөн хэрэглэгдэж байгаа.

  • PyTorch
    Meta-ийн гаргасан AI хөгжүүлэх framework. Дэлхий даяар маш их хэрэглэгддэг.

Ялгааг товчлоод хэлбэл:

  • GPT-5 (OpenAI) → хаалттай, арилжааны үйлчилгээ (ChatGPT, API гэх мэт).
  • Google AI → Gemini зэрэг multimodal загварууд, хайлт болон YouTube, Gmail зэрэг бүтээгдэхүүнд гүн шингэсэн.
  • Meta AI → LLaMA цуврал нээлттэй загварууд, хөгжүүлэгчдэд нээлттэй. (Программ хөгжүүлэгчид дүрмийн дагуу аваад цааш нь хөгжүүлж болно гэсэн үг)

👉 Өөрөөр хэлбэл:

  • Google → өөрийн экосистем (Search, Gmail, Android гэх мэт)-ийг ухаалаг болгоход анхаардаг.
  • Meta → нээлттэй AI загвар гаргаж, олон нийт ашиглахад түлхүү чиглэдэг.
  • OpenAI (GPT) → хэрэглэгчийн чат үйлчилгээ, бизнесийн API-д гол анхаарлаа хандуулдаг.

Би: Өөр компануудын гаргасан AI  нууд талаар хэлж өгөөч?

Гоё асуулт асуулаа 👌. Өнөөдөр зөвхөн OpenAI, Google, Meta биш — маш олон компани өөрсдийн AI “тархи” (foundation model)-ийг бүтээсэн байгаа. Би чамд томоохон хөгжүүлэгчдийг жагсааж өгье:

Том компаниудын AI загварууд

OpenAI

  • GPT цуврал (GPT-3.5, GPT-4, GPT-5)
  • Хэрэглээ: ChatGPT, Microsoft Copilot (Word, Excel, Teams гэх мэт).
  • Хаалттай, арилжааны.

Google DeepMind

  • Gemini (хуучнаар Bard, PaLM)
  • Multimodal (текст, код, зураг, видео ойлгоно).
  • Gmail, Docs, YouTube, Search-тэй шууд холбогддог.

Meta (Facebook)

  • LLaMA 2, LLaMA 3
  • Нээлттэй эх (open-source).
  • Хөгжүүлэгч, судлаачид өргөн ашигладаг.

Anthropic

  • Claude (Claude 1, 2, 3)
  • OpenAI-ийн хуучин ажилчид байгуулсан.
  • Аюулгүй байдал, ёс зүй-г онцолж хөгжүүлсэн.
  • Claude нь урт текст баримт уншихад маш сайн (GPT-тэй өрсөлдөгч).

Mistral (Франц)

  • Mistral 7B, Mixtral 8x7B
  • Open-source, хурдан, хөнгөн загварууд.
  • Европын хамгийн том AI стартапуудын нэг.

xAI (Илон Маск)

  • Grok (Twitter/X дээр)
  • Chatbot нь шууд X (хуучин Twitter)-ийн өгөгдөлтэй холбогддог.

Cohere

  • Command R+
  • Retrieval-Augmented Generation (RAG)-д сайн → мэдээлэл хайж дүгнэх чадвар өндөр.
  • Enterprise буюу бизнесийн шийдэлд чиглэсэн.

Alibaba (Хятад)

  • Tongyi Qianwen
  • Хятад хэлэнд онцгой сайн.
  • Alibaba Cloud болон бизнесийн үйлчилгээтэй нэгтгэсэн.

Baidu (Хятад)

  • Ernie Bot
  • Хятад GPT гэж нэрлэдэг.
  • Хятад улсын зах зээлд өргөн хэрэглэгдэж байна.

Huawei

  • Pangu Model
  • Байгууллагын хэрэглээ (bank, эрүүл мэнд, инженерчлэл)-д зориулагдсан.

Дүгнээд хэлбэл:

  • OpenAI, Anthropic, Cohere → Америкын компаниуд, голдуу арилжааны загвар.
  • Google, Meta → том технологийн гигантууд, Gemini хаалттай, LLaMA нээлттэй.
  • Mistral (Европ), Alibaba, Baidu, Huawei (Ази) → бүс нутгийн өөрийн экосистемд тохируулсан загварууд.

✨ Өнөөдөр AI өрсөлдөөн бол дэлхийн түвшинд өрнөж байгаа уралдаан. Тэр дундаас open-source (Meta, Mistral) ба хаалттай (OpenAI, Anthropic, Google) хоёр чиглэл хамгийн хүчтэй өрсөлдөж байна.


Би: AI интернетэд суурилсан их хэмжээний мэдээллийн сангаас хэрэглэгчийн асуусан хүсэлтийн дагуу өөрийн дүн шинжилгээ хийж  асуултанд хариулах, мөн харилцан ярианы үр дүнд систем нь өөрийгээ эргүүлж сургаж байдаг систем гэж ойлголоо зөв үү? Хэрэглэгч харилцахын тулд интерфэйс апп ажиллуулна гэж ойлголоо зөв үү?

ChatGPT: 👏 Маш зөвөөр ойлгож авчээ! Би чиний хэлснийг жаахан цэгцлээд, нэмэлтээр нарийн тайлбарлая:

✅ Чиний зөв ойлгосон зүйлс:

  1. AI (LLM гэх мэт) нь:

    • Интернетээс болон бусад эх сурвалжаас цуглуулсан асар их хэмжээний өгөгдлөөр урьдчилан сурсан байдаг.
    • Хэрэглэгчийн оруулсан текстийг анализ хийгээд, өөрийн сурсан мэдлэг дээр үндэслэн хамгийн тохиромжтой хариуг гаргаж өгдөг.
    • Хэрэглэгчтэй ярилцаж байхдаа өмнөх контекстыг санаж, ярианы утгыг холбоотойгоор үргэлжлүүлдэг.

  2. Харилцахад интерфэйс хэрэгтэй

    • Хүн AI “тархитай” шууд харьцаж чаддаггүй.
    • Тиймээс ChatGPT, Gemini, Claude гэх мэт апп эсвэл API-г ашиглан бид хялбархан харьцдаг.

🤔 Гэхдээ бага зэрэг засах зүйл бий:

  • AI өөрийгөө шууд сургадаггүй (өөрөөр хэлбэл хэрэглэгчтэй яриад автоматаар байнга шинэ мэдлэг нэмж сурдаггүй).

    • GPT-5 гэх мэт загварууд урьдчилан сурсан асар том өгөгдөл дээр үндэслэж ажилладаг.
    • Хэрэглэгчидтэй харилцах явцдаа context дотор түр хугацаанд шинэ мэдээлэл сурч ойлгож чадна (жишээ нь: “миний нэрийг санаад байгаарай” гэхэд яриа дуустал санадаг).
    • Харин “байнгын суралцах” (long-term learning) нь тусдаа сургалтын шатанд, инженерүүдийн удирдлага дор хийгддэг.

📌 Тэгэхээр яг товчлоод хэлбэл:

  • Чиний хэлсэн санаа 90% зөв.
  • AI бол урьдчилан сургасан тархи + интерфэйс (апп, API) дамжуулж хүнтэй харилцдаг систем.
  • Хэрэглэгчтэй харилцахдаа түр хугацааны ой санамж ашиглаж чаддаг боловч, өөрийгөө шууд автомат сургадаггүй — шинэчлэлт, дахин сургах ажлыг инженерүүд тусад нь хийдэг.

Энэ бүгдийг ChatGPT-тэй ярилцаад Монгол улсад хиймэл оюун ухаан яаж хөгжиж байгааг асууж сонирхов. Сонирховол үргэлжлэлийг дараах бичлэгээс уншаарай. 🤩 


Comments

Олон уншигдсан

Хөдөө талын үзэсгэлэн "Монгол бичгээр"

Монгол, Живхтэй жаал хүүгийн бичсэн хэд хэдэн бичлэгийг уншиж байснаа гэнэт урам орж бараг арван долоо найман жилийн өмнө хэрэглэж байсан хайрцаг дүүрэн цаас бичгээ уудалж эхэлтэл миний хувьд эрдэнэс болох сайхан зүйлүүд гарч ирлээ. Ерээд оны эхэнд монгол бичгийн бичвэр бичих СУДАР нэртэй програмыг хийх гэж оролдож байхдаа монгол бичгийн фонтын загвар болгох гээд Т. Дашцэдэн (МУИС) багшаар бичүүлж авсан хуудаснууд байна. Үүнийг би бүүр сканердаж байгаад хүнд үзүүлмээр санагдлаа. Харин кириллээр бичсэн хувилбарыг Гүүгл-ээр хайвал олон сайтаас уншиж болох болжээ. Монгол бичиг сурч буюу хүнд унших өгүүллэгийн нэг нь болох болтугай.  Д.Нацагдорж : Хөдөө талын үзэсгэлэн Хөдөө талын зэрэглээ мяралзан жирвэгнэхийн дунд хэдэн өндөр юм сүүмэлзэн үзэгдэх нь харь газрын аяны хүний нүдэнд яахин даруй танигдана. Хурдлан довтлох уурын тэрэгний өмнөөс намрын салхи хүчтэй үлээхэд хоёр нүдэнд нулимс гялтганан холын барааг харж ядна. Өвгөн жолооч ухасхийх, хийг нэмэхэд дөрвөн хүрд чө...

Програмын нэр монголоор

Залуусаа, програмыг нутагшуулахад энэ олон нэрийг яаж бичвэл зүйтэй вэ? Empathy -г Үбүнтүнд эгшин зуур зурвас илгээгч клиентээр өгөгдмөл болгодог. Empathy -гаар та AIM, Gadu-Gadu, Google Talk, GroupWise, ICQ, IRC, Jabber, MSN, Napster, Salut, Sametime, QQ, ба Yahoo хэрэглэгчидтэй ярьж чадахаас гадна ганц цонхонд өөрийн бүх найзуудыг жагсаана. Empathy is the default instant messenger client in Ubuntu. With Empathy you can talk to people who use AIM, Gadu-Gadu, Google Talk, GroupWise, ICQ, IRC, Jabber, MSN, Napster, Salut, Sametime, QQ, and Yahoo, and list all your buddies in a single window. Жишээ нь бид Ubuntu=Үбүнтү, Openoffice.org=Оренофис.орг, Firefox=Галт үнэг, Joomla=Жуумло, Google=Гүүгли, Thunderbird(Цахилах шувуу) гэсэн нэрээр хэрэглээд байгаа. Одоогоор энд тэнд янз янзаар бичээд байгаа байх. Би сая дээрх орчуулгыг launchpad(Өрнүүлэх талбар) дээр хийж байсан аа гэнэт нэг сайн санаат нь (volunteer) зөвхөн програмын нэрийг Монголоор зөв бичихэд зориулсан онлайн товъёог...

Бичгийн тиг

Гэртээ очоод аав ээж, ах дүү, найз нөхөд, хамт ажиллаж байсан багш нартаа гаа уулзаж учрах нь үнэхээр сайхан байлаа. Үүний зэрэгцээ манай миний сургууль гэж дуудах дуртай их сургуулиараа өдөр бүр л орж гарсаар найз нөхөд багш нарынхаа хийж бүтээсэн янз янзын шинэ сайхан зүйлийг сонсож мэдээд баярлаж хөөрөөд цаг хугацаа өнгөрөхийг ч мэдсэнгүй. Сүүлийн хэдэн сар интернетээр найз залуучууд маань монгол бичгийн фонтыг хөгжүүлэх, вэб фонт бүтээх, түүний хэрэглээг нэмэгдүүлэх талаар санаа тавьж хичээнгүйлэн ажил өрнүүлж байгааг таних мэдэх багш нартаа дуулгаж бас тэдний зүгээс хамтран ажиллаа ч гэж хүслээ. Хэдэн жилийн өмнө МУИС-ын Монгол хэл соёлын сургуулийн эх хэлний судалгааны төвд хэрэгжсэн ЮНИСКО-гийн төсөл ажлын нэг хэсэг болох ( зурлага дээр суурилж ) монгол бичгийн фонт бүтээгдсэн ийг мэдэж байсан тул эх сурвалжийг асууж лавлаад, хэрэглэж байгаа аргын нь тодруулав.  Энэ зурган дээр үзүүлэх зүүн гар талын дөрвөн фонтыг зурлага дээр түшиглээд бэлдэж англи үсгийн га...

Орлуулгын төрлийг ашиглах арга

Өмнөх бичлэгт GSUB хүснэгтийн талаар бага зэрэг ойлголтыг өгсөн бөгөөд энэ удаа үргэлжлээд  монгол бичгийн MongolianScript фонтод хэрэглэсэн глип орлуулгаар жишээ хийгээд дахин тайлбарлая. Хүснэгт зохион байгуулахын тулд Бичгийн жагсаалт (Script list) , Онцлох жагсаалт (Feature list) , Бүтээмжийн жагсаалт (Lookup list) энэ гурвын тухай тодорхой мэдлэгтэй байхыг шаардана. Өмнө өгсөн холбоосоор  энэ бичлэгээс дэлгэрүүлэн уншиж болно. Жишээ нь дээр тулгуурлаад орлуулгын төрлүүдийг яаж ашиглаж болохыг харуулбал: Дан орлуулга (A single substitution), нэг глипийг өөр нэг глипээр солих. ML.A -:  uF305 ML.A -:  uF308 --} --} Үржих орлуулга (A multiple substitution), нэг глипийг хоёр болон түүнээс дээш глипээр орлуулна. uF406 -: ML.BA, ML.OU --}  Хувилбар( ондоо) орлуулга (An alternate substitution), үүрэг нь ижил глипийн харагдах хэлбэр нь ондоо байхыг тодорхойлох орлуулга. uF30E -: uF30F --} Лигатур орлуулга (A ligature subst...

Хамтдаа уншъя

Нээлттэй эх номын орчуулгын эхний хэсгүүдийг нэгтгэж уншигч нарт татаж авах, хэвлэх боломж олгох зорилгоор бэлтгэж бэлэн болголоо. Ингээд хаанаа ачаалах вэ гэж бодохоосоо өмнө, нээлттэй эхээр ажиллах танил хэдэн залуус даа шууд Э-мэйлд хавсаргаад явуулчихлаа. Дараа нь мэйлээ шалгаж байснаа ГҮҮГЭЛ ахын баримт бичиг хуваалцах горимыг санаад PDF файлаа ачаалж орхисон чинь нэг их урт холбоос (линк) гаргаад өглөө, гэхдээ хэн ч эндээс татаж аваад, эсвэл хэвлээд унших боломжтой байна. Та сонирхож уншмаар бол орчуулгыг бүрэн эхээр Нээлттэй эх номыг эндээс авч уншаарай. Гарчиг 1.Удиртгал 1.1 Нээлттэй эх гэж юу вэ? 1.2 Чөлөөт (Free) програм хангамж гэж юу вэ? 1.3 Чөлөөт програм хангамжийг нээлттэй эхийн програм хангамжтай харьцуулахад 1.4 Нийтийн домэйн програм хангамж (Public Domain Software) 1.5 FOSS нь төлбөргүй гэсэн ойлголт биш 2.Түүх 2.1 Берклейн Програм хангамжийн Түгээлт (BSD) 2.2 Чөлөөт програм хангамжийн сан ба GNU төсөл 2.3 Дэлгэрүүлж цааш унших 3.Философи ба үндсэн зарчим. 3.1 Пр...

Паскалийн гурвалжин

Бүтээлч олны бүтээлийн лиценз гээд Вики номын лицензийн тухай уншиж байтал тэнд нэг 4 заалтыг тодорхойлж заагаад, энэ заалтуудын бүх боломжит хослол нь 16 байх бөгөөд гээд бичсэнийг ямар хослол байж болох билээ гээд эргэцүүлж бодож байтал нөхөр маань хажуугаас паскалийн гурвалжин гээд аль диван галавт үзэж байсан арван жилийн тооны томъёо бичээд эхэллээ. :D _______1_________1 _____1___1_______2 ____1__2__1______4__2^2____(a+b)^2=a^2+2ab+b^2, ___1__3__3_1_____8 __1_4__6__4_1____16__2^4___(a+b)^4=a^4+4(a^3)b+6(a^2)(b^2)+4a(b^3)+b^4 _1_5_10_10_5_1___32 …. Гурвалжны тоо бүхэн дээд мөрийнхөө 2 тооны нийлбэртэй тэнцүү, мөрийг хойш нэмбэл хоёрын тооны зэрэгтүүдийг өгдөг, (a+b)-н n зэрэгтээр задлахад (a+b)^2=a^2+2ab+b^2, ... (a+b)^4=a^4+4(a^3)b+6(a^2)(b^2)+4a(b^3)+b^4 ... гэх мэт мөр бүр нь нэг задаргааны коэффициентуудыг өгдөг гээд олон юм байдаг байх аа, Би ойрын үед хоолны гурвалжин (пирамидыг) сонирхоод, дээрх гурвал жинг хэрэглэхгүй болохоор бүүр мартсан байна. Ямар ч байсан Бүтээлч олн...

Протокол ба интернэт протокол хаяг ( IP хаяг )

Мэргэжлийн биш ч IP хаягийн талаар асууж мэдэхийг хүссэн дүүдээ мөн найзууддаа аль болох хялбаршуулж бичихийг оролдлоо. IP хаяг гээд яриад байх юм аа тэр юу юм бэ гэж асуухад би бүдүүн баргаар бол таны интернэтэд холбогдох компьютерт чинь оноосон таних дугаар юм гэж тоймоор ойлгуулна. Үүнийг мэдэж авах хэрэгцээтэй бол дээр нь нэмээд хэд хэдэн зүйлийг мэдээд авбал арай ойлгомжтой болох болов уу гэж санагдаад протокол, http, TCP-IP, IP-хаяг ийг бага зэрэг тайлбарлахаар шийдлээ. Протокол гэдэг нь сүлжээн дэх хоёр компьютер бие биетэйгээ хэрхэн харилцахыг тодорхойлсон дүрэм бүхий тушаалуудын сантай стандарт. Үүнийг ойлгохын тулд, шатарчид захидлаар эсвэл компьютерын сүлжээгээр харилцдаг аргыг адилтгал болгож болох юм. Шатар тоглоход нүүдэл бүрийг эхний болон сүүлийн байрлалыг заасан тэмдэглэгээгээр тодорхойлдог. Юу нь хүчинтэй эсвэл хүчингүйг тодорхойлоход хэрэглэдэг дүрмүүдтэйгээ хамт энэхүү тэмдэглэгээ нь шатар тоглох нэгэн протоколыг төлөөлнө. Сүлжээний протоколуудыг үүнтэй адилха...