Хураангуй

Хэд хоног олон янзын хураангуй үгтэй баримт бичиг эргүүлж тойруулж уншиж байтал “Acronym” -ийн хажуугаар барагтай л анзаардаггүй байсан “numeronym” тухай  Википедиагаас уншлаа. Энэ тоонд суурилсан хураангуй үгийн тухай бусад хүнд сонин байж магад гэж бодлоо. Хураах арга нь үгийнхээ эхлэл төгсгөлийн үсгийг оруулаад дунд нь байгаа үсгийн ширхгийн тоог голд нь тавина. Цахим тооцоолуурын орчны  зарим үгсийг глобалчлалын үед  дараах хураангуйгаар хэрэглэж байгаа юм байна. 

  • a11y – Accessibility “ Ямар ч хүн компьютерыг хэрэглэх боломжтой болгох програм техник хангамжийн олон асуудлыг хамарсан технологи боловсруулах ажлыг илэрхийлэхэд олон улс хэрэглэх нэр томъё. Жишээ нь муу хардаг, сонсгол сул, яриж чадахгүй хүн зориулж ажиллагааг хялбарчлах олон янзын технологи байж болно. Програмууд дээр бол бүрэн үг байдлаар байж байдаг.”
  • c11y - Consumability
  • c14n - Canonicalisation / Canonicalization
  • d11n - Documentation “Цахим тооцоолуурын орчинд баримтжуулалт, баримт бичгийг ойлгохдоо Онлайн тусламж, FAQ буюу Тогтмол Тавигдах Асуулт , how-tos буюу яаж хийж гүйцэтгэх, болон хэрэглэгчийн заварууд гээд олон баримтыг хамруулдаг байна.”
  • G11n - Globalisation / Globalization (specifically of XML)
  • i14y - Interoperability
  • i18n - Internationalisation / Internationalization
  • L10n - Localisation / Localization “Цахим тооцоолуурын орчны бүх хэрэгслийн бичвэрийн хэлийг өөр улс үндэстний хэл рүү орчуулж хэрэглэх буюу нутагшуулах гэж одоогоор хэрэглэж байна.”
  • m10n - Monetization
  • m12n - Modularisation / Modularization (specifically of XML)
  • m17n - Multilingualization
  • n11n - Normalisation/Normalization
  • P13n - Personalisation / Personalization
  • v11n - Versification
  • v12n - Virtualization
  • i13s - Interestingness

Миний нэг найз нууц үг хэрэгтэй болохоор нэг үсэг тоо нийлүүлээд юм гаргачихдаг юм. Тэр түүнийгээ үсгийн дуудлагатай зохицох тоогоор хийчихдэг.  Би мартчихдаг болохоор  санахгүй ээ. :-)  Хараад байхад мэйл хаяг дээр хүмүүс төрсөн оноо ч юм уу хаяг нээсэн оноо тавьчихсан  харагддаг юм. Харин нэг өдөр  “Нутагшуулах =  Н9х” гээд биччихсэн явж байвал яах болоо. :-)
өдөр 11/14/2009 0 Сэтгэгдэл
Шошго: ,

Эртний загвар

Монгол бичгийн талаар олон жилийн өмнө хийж байсан загварчлалын ажил байгаа юм. Хэрэгтэй хүндээ бол уншаад үзвэл сонин байж магад гээд хаягуудыг нь энд  холбоосоор хавсаргаад тавилаа. Гүүгл-дээд хайвал үндсэн санаа дээр нь суурилсан ажлуудын холбоосууд олдож магад.

http://www.iist.unu.edu/www/docs/techreports/reports/report75.pdf 

Myatav Erdenechimeg and Richard Moore. Multi-directional Multi-lingual Script Processing. Technical Report 75, UNU-IIST, P.O.Box 3058, Macau, June 1996. Published in Proceedings of the Seventeenth International Conference on the Computer Processing of Oriental Languages, Hong Kong, April 2 - 4, 1997, under the title Multi-directional Multi-lingual Script Processing.

{abstract}
Although there are increasingly many text processing systems which support multiple languages, the majority of these do not allow the different languages to retain their traditional writing direction, instead imposing either that of the European families of languages (each line of text read left to right; lines ordered top to bottom) or that of the language of the country in which the software was written. In this paper we present a model of documents which not only allows the writing direction of a document as a whole to be defined but also describes multi-lingual documents in which different pieces of text have different writing directions. We also discuss the design of a software system based on this model which allows text in different languages which has been generated using existing text processing tools to be combined into a single multi-lingual document.


Myatav Erdenechimeg, Richard Moore, and Yumbayar Namsrai. MultiScript I: The Basic Model of Multi-lingual Documents. Technical Report 105, UNU-IIST, P.O.Box 3058, Macau, June 1997. A part of the work has been presented at and published in the proceedings of the Workshop on the Principles of Digital Document Processing, March 1998, St. Malo, France, Ethan V. Munson, Charles Nicholas and Derick Wood (Eds), Lecture Notes in Computer Science 1481, Springer Verlag, 1998, pages 70 - 81.

{abstract}
This document is the first of a series of three recording the output of the second phase of UNU/IIST's MultiScript project. It explains the basic structure of multi-directional, multi-lingual documents and some related auxiliary concepts (including how locations within such a document can be determined) and gives a formal specification of this in the RAISE specification language, RSL. This modifies and extends the preliminary specification in the UNU/IIST report No 75. The other documents in this series cover the display and printing, UNU/IIST report No 112, and the creation and editing, UNU/IIST report No 113, of such documents.


Myatav Erdenechimeg and Richard Moore. MultiScript III: Creating and Editing Multi-lingual Documents. Technical Report 113, UNU-IIST, P.O.Box 3058, Macau, September 1997. Revised June 1998.

{abstract}
This document is the third of a series of three recording the output of the second phase of UNU/IIST's MultiScript project. It extends the description and the formal specification of multi-directional, multi-lingual documents presented in the UNU/IIST report No 105 to cover the creation and editing of such documents. The second document in the series, UNUIIST report No 112 covers the display and printing of multi-directional, multi-lingual documents.

Энэ зураг олон жилийн өмнөх фантаз байгаа юм. Ингэж зурж үзэж байгаад {Entry point} санааг гаргаж ирсэн юм. :-)


өдөр 11/01/2009 0 Сэтгэгдэл
Шошго:

Хөдөө талын үзэсгэлэн "Монгол бичгээр"

Живхтэй жаал хүүгийн бичсэн хэд хэдэн бичлэгийг уншиж байснаа гэнэт урам орж бараг арван долоо найман жилийн өмнө хэрэглэж байсан хайрцаг дүүрэн цаас бичгээ уудалж эхэлтэл миний хувьд эрдэнэс болох сайхан зүйлүүд гарч ирлээ. Ерээд оны эхэнд монгол бичгийн бичвэр бичих СУДАР нэртэй програмыг хийх гэж оролдож байхдаа монгол бичгийн фонтын загвар болгох гээд Т. Дашцэдэн (МУИС) багшаар бичүүлж авсан хуудаснууд байна. Үүнийг би бүүр сканердаж байгаад хүнд үзүүлмээр санагдлаа. Харин кириллээр бичсэн хувилбарыг Гүүгл-ээр хайвал олон сайтаас уншиж болох болжээ. Монгол бичиг сурч буюу хүнд унших өгүүллэгийн нэг нь болох болтугай.



Д.Нацагдорж : Хөдөө талын үзэсгэлэн

Хөдөө талын зэрэглээ мяралзан жирвэгнэхийн дунд хэдэн өндөр юм сүүмэлзэн үзэгдэх нь харь газрын аяны хүний нүдэнд яахин даруй танигдана. Хурдлан довтлох уурын тэрэгний өмнөөс намрын салхи хүчтэй үлээхэд хоёр нүдэнд нулимс гялтганан холын барааг харж ядна.

Өвгөн жолооч ухасхийх, хийг нэмэхэд дөрвөн хүрд чөлөө завгүй эргэлдэнэ. Бүртэлзэн харагдагч бараа нэг үе далд орж, нэг үе ил гарна. Удалгүй бүртэлзэн цухуйж, алтан ганжрууд нь өглөөний нарны гэрэлд үзэсгэлэнтэй гялалзана.

Тэрхүү хийдийн суврагын тэнд гайхамшигтай манжлага цамхагт өлгөсөн хонхны дуу хангинан жингэнэнэ. Бүрээ, бишгүүрийн дуу үргэлжлэн дүнгэнэнэ. Цам, жахар бүжиглэж байгаа юм байжээ. Хөдөөгийн хүмүүс хэд хэдэн зуугаар хуралдаад, эрээн мярааныг өмсөж, ийш тийш зөрөлдөнө.

үргэлжлэл>
өдөр 10/26/2009 4 Сэтгэгдэл
Шошго:

Програмын нэр монголоор


Залуусаа, програмыг нутагшуулахад энэ олон нэрийг яаж бичвэл зүйтэй вэ?

Empathy-г Үбүнтүнд эгшин зуур зурвас илгээгч клиентээр өгөгдмөл болгодог. Empathy -гаар та AIM, Gadu-Gadu, Google Talk, GroupWise, ICQ, IRC, Jabber, MSN, Napster, Salut, Sametime, QQ, ба Yahoo хэрэглэгчидтэй ярьж чадахаас гадна ганц цонхонд өөрийн бүх найзуудыг жагсаана.

Empathy is the default instant messenger client in Ubuntu. With Empathy you can talk to people who use AIM, Gadu-Gadu, Google Talk, GroupWise, ICQ, IRC, Jabber, MSN, Napster, Salut, Sametime, QQ, and Yahoo, and list all your buddies in a single window.

Жишээ нь бид Ubuntu=Үбүнтү, Openoffice.org=Оренофис.орг, Firefox=Галт үнэг, Joomla=Жуумло, Google=Гүүгли, Thunderbird(Цахилах шувуу) гэсэн нэрээр хэрэглээд байгаа. Одоогоор энд тэнд янз янзаар бичээд байгаа байх. Би сая дээрх орчуулгыг launchpad(Өрнүүлэх талбар) дээр хийж байсан аа гэнэт нэг сайн санаат нь (volunteer) зөвхөн програмын нэрийг Монголоор зөв бичихэд зориулсан онлайн товъёог буюу  каталог үүсгэвэл нэрийг монгол хэл дээрээ жигд хэрэглэхэд тустай юм уу гэж санагдлаа. Энэ нь бидний програмыг нутагшуулах ажилд хагас алхам урагшлахад тус болох болов уу?

Шинэ програмууд үргэлж гарч байгаа болохоор үргэлжид баяжаад байна.
ПРОГРАМЫН НЭР МОНГОЛООР гэсэн нэг каталог(Англи,Монголтой,нэмэлт,энгийн хайлттай) булан ажиллаад эхэлбэл би хувьдаа өдөртөө үг нэмээд байна. Харин та яавал зүйтэй гэх бол оо.

Жишээ файл:  Үгийн хураангуй,
http://docs.google.com/Doc?docid=0AdSHVnOYuzvpZGc1bjV2MzlfMTVkdnJzcjdjeg&hl=en
Гадаад нэрийг монголоор бичих,
http://spreadsheets.google.com/ccc?key=0AtSHVnOYuzvpdDc1cmJTT1FQcF9nSTc0SEFDdVJjNXc&hl=en
өдөр 10/16/2009 14 Сэтгэгдэл
Шошго:

Та хэдэн настай вэ?


Хэлэх дургүй байна уу? Тэгвэл таны наснаас 10 дахин их тооноос нэг оронтой тоог 9-өөр үржүүлсэн үржвэрийг хасаад хэд болохыг хэлнэ үү? Танд баярлав. Таны хэдтэй болохыг одоо би мэдье.

Таах арга: Зарласан дүнгээс нэгжийн тоог ялгаж үлдсэн тоон дээр нэмнэ.

Жишээ: Наснаас 10 дахин тоо 250-аас 27-г хасаад 223 болно.

Насыг олъё: 22+3=25
Илбийн үндсийг бодож ол. (тооны илбэ)
өдөр 10/15/2009 3 Сэтгэгдэл
Шошго:

Сүүлчийн шагай


Тоглоомуудын дотор тоглох зохимжтой байдлаас амжилт нь хамаарахгүй харин өөрийн ухамгай ба урьдчилан тооцох явдлаас хамаарах тоглоом байдаг. Тоглоомын үндэс болох тооцоог хэн хийж чадна вэ? Тэр нь тоглоомын “нууцыг” эзэмшиж тоглоомын тооны үндсийг эзэмшиж чадаагүй эсрэг тоглогчийг ялж чадна. Ийм тоглоомууд нь бодлогын чанартай байна.

Сүүлийн шагайг авсан хүн хожсонд тооцно. Хоёр хүн ээлжлэн авахдаа авах бүрдээ өөрсдийн дураар 1-6 шагайг авна. Анх ширдэг дээр 30 шагай байсан бол сүүлчийн шагайг авахын тулд яаж тоглох вэ?
өдөр 10/14/2009 4 Сэтгэгдэл
Шошго: ,

Залхууч ба чөтгөр


Би сургуульд сурч байхдаа л олж авсан болов уу, хавтас болон ар өврийн нэлээд хуудас нь алга болчихсон, хуудаснууд нь хэсэг хэсгээрээ салаад уначихсан их хөгжилтэй бодлогуудтай орчуулгын нэгэн ном байдаг юм. Сая номын шүүгээ ухаж байгаад гарт өртөхөд нь авч эргүүлтэл нэгэн инээдтэй бодлого уншаад үүнийг бичмээр санагдчихлаа.

...Залхууч ярихдаа “Залхууч хүн бидэнд хэрэггүй. Өөрсдөө юу ч хийхгүй байж бидэнд саад болно. Чөтгөр ав” гэдэг. Намайг яаж баяжихыг чөтгөр надад зөвлөг гээд хартал өмнө нь нэг чөтгөр зогсож байв.
--- Хэрэв хүсвэл би чамд тусалъя.
Ажил хөнгөн, амархан баяжина. Тэр Туулын гол дээрх гүүр харж байна уу? Гэж чөтгөр хэлэв.
--- Харж байна гэж Залхууч хариулав.
--- Тэгвэл чи тэр гүүрээр нөгөө эрэгт гарахад чиний мөнгө 2 дахин их болно. Дахиад гүүрээр гарахад чамд байгаа мөнгө чинь бас 2 дахин өснө.

Ер нь гүүрээр гарах бүрд чамд гүүр гарахын өмнө байсан мөнгөний тоо 2 дахин өснө гэж чөтгөр хэлэв. Залхууч их баярлан дуу алдав :D.

--- Үнэн үг шүү гээд чөтгөр чамд би ийм сайхан зөвлөлгөө өгсний шанд чи гүүр гарах тоолонгоо надад 2400 төгрөг өгөх хэрэгтэй гэв.
--- Мөнгө үргэлж өсөж байх юм чинь чамд гүүр гарах бүрдээ 2400 төгрөг өгч бололгүй яахав гээд, Залхууч одоо эхэлье гэв.

Залхууч гүүр гараад мөнгөө тоолсон чинь үнэхээр өөрт нь байсан мөнгө 2 дахин өссөн байв. Чөтгөрт 2400 төгрөгөө өгөөд дахин гүүр гарав. Мөнгө нь үүний өмнө байснаас 2 дахин өсөв. Чөтгөр 2400 төгрөгөө өгөөд гүүрээр 3 дахь удаагаа гарав. Мөнгө нь бас хоёр дахин өссөн байв. Тэгэхдээ яг 2400 төгрөгтэй байсан бөгөөд хэлэлцээ ёсоор чөтгөрт бүгдийг өгөх ёстой болов. Чөтгөр мөнгийг нь аваад инээд алдан алга болов. Залхууч сохор ч зоосгүй хоцров. Хүний үгэнд ороход өөрийн ухаан хэрэгтэй.

Залхуучид анх хэдэн төгрөг байсан бэ? :D
өдөр 10/11/2009 5 Сэтгэгдэл
Шошго:
Subscribe to: Posts (Atom)