Нээлттэй эх(Open Source) нэртэй номын эх сурвалж Англи хэл дээр http://en.wikibooks.org/wiki/Open_Source холбоос дээр байгаа бөгөөд нээлттэй эхийн тухай мэдэхийг хүсэгчдэд зориулж GNU лицензийг баримтлан орчуулж бэлтгэлээ. Номын хэсгүүдэд эндүү ташуу орчуулга, үг үсгийн алдаа байвал бичиж тусалбал номыг сайжруулж засахаар хичээх болно.
Лиценз ба патент гэсэн 4-р бүлгийн (4.3 ба 4.4 хэсгүүд)
Зохиогчийн эрх (copyright) ба копилефтын (copyleft) тухай товч санамж
Програм хангамжийн лицензийг зохиогчийн эрхээр хамгаалах асуудалтай андуурч хэрхэвч болохгүй. Нээлттэй эхээр лицензжүүлэх нь зохиогчийн эрхийн хуулийн хамгаалалт дээр тулгуурладаг бөгөөд нээлттэй эхийн ихэнх лицензээр лицензлэгдсэн кодууд нь нийтийн домэйнийх гэж хэлж байгаа юм биш ээ.
Хүн кодыг бичсэн тул код нь зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдана. Код нь зохиогчийн эрхийн хуулийн заалтаар хамгаалагдаж байгаа тул кодыг бичсэн зохиогч өөрөө ямар дүрмээр хэрэглэх хязгаарлалыг хэлнэ. Зохиогчийн эрхийг хамгаалах хуульд: кодыг хэн эзэмших эрхийг эдэлж байна (код бичсэн хүн байх албагүй) тэд програм хангамжийг хэрэглэх болон түгээлтийг лицензийн дагуу хянаж байдаг. Энэ лиценз нь магадгүй өөрчлөхийг зөвшөөрөх (GPL лиценз олгодог) эсвэл түүнийг хориглох (ихэнх арилжааны EULA гэрээ хэлэлцээрт) байж болно.
( EULA (end-user license agreement) төгсгөл хэрэглэгчийн лицензийн гэрээ гэсэн утга байна. Орч. )
Копилефт (copyleft) нь нээлттэй эхийн хөдөлгөөний GNU болон бусад төслийн ажлууд дээр тулгуурлан торнин бойжиж буй ойлголт юм. Зохиогчийн эрх (copyright) нь бичигдсэн ажлыг зөвшөөрөлгүй хэрэглэхээс гол нь хамгаалах зорилготой байдаг ба ихэнх арилжааны зохиогчийн эрхийн лиценз нь өөрчлөх болон түгээхийг хориглохоор байдаг бол копилефтын лиценз нь чөлөөтэй, өргөн хүрээгээр түгээн хэрэглэхийг дэмжиж байдаг.
Санамж: Викином нь GNU баримтжуулах чөлөөт лиценз (GNU Free Documentation License http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) гэх копилефтын доор хэрэглэх боломжтой.
Патентууд
Нээлттэй эхийн хөдөлгөөнд сүүлийн хэдэн жил програм хангамжийн патентын асуудал нь маш яаралтай шийдвэрлэх зүйлийн нэг болсон. Америкийн нэгдсэн улс болон зарим нэг оронд програм хангамжийг патентаар хамгаалах нь тодорхой сэдэв болгодог. Програм хангамжийн бүтээгдэхүүнд патентаар хязгаарлалт хийх нь цөөхөн оронд хэрэгждэг бөгөөд Америкийн патентын систем нь дэлхий нийтэд хэрэглэх нь бэрхшээлтэй болж байгаа юм.
Comments