Вэбийн тэмдэглэл файл (Web log file), Вэб хуудаснуудад хэрэглэгчид хандсан талаарх ашиглалт болон бүртгэлийн мэдээг агуулах тэмдэглэл файл. Жишээлбэл, хөтөч тухайн хуудсанд хандах бүрд энэ хуудсанд хэдэн удаа хандсан, хөтчийн ажилласан компьютерын хаяг, хуудасны ачаалагдсан хугацаа зэрэг мэдээллийг вэб сервер автоматаар энэ файл руу бичнэ. Ийм мэдээлэл маш чухал юм. Жишээлбэл вэб мастер энэ мэдээлэл дээр тулгуурлан хуудсыг оновчтой болгох, хурдан хадгалах зэрэг олон зүйлийг тунгааж шийднэ. Компанийн ямар хуудас тогтмол хэрэглээнд, ямар нь огт хэрэглэгдэхгүй байгааг дүгнэх, мөн тэдний вэб сайтын бүтцэд болон маркетингийн бодлогод зохицуулалт хийж чадна. Вэбийн тэмдэглэл файлыг ажилчдын вэб хэрэглээний талаарх хяналт хийхэд улам их ашиглаж байна. Жишээлбэл ажлын цагаар компьютерын тоглоомын сайт руу хэн их орж байгааг илрүүлж болно. Хэрэглээний файлд дүн шинжилгээ хийх “програмын хэрэгсэл” хийх нь сүүлийн үед нэлээд хүчээ авч байгаа бөгөөд ийм програмын төхөөрөмжийг вэб тэмдэглэл ашиглах хэрэгсэл гэж онцлох болсон. Вэбийн тэмдэглэл файл нь хэд хэдэн янзын форматаар мэдээллээ хадгална. Үйл явдал өрнөсөн дарааллаараа тэмдэглэл файлд өгөгдөл болж хадгалагдана. Супер компьютерын хэрэглээний үндэсний төвийн тодорхойлсон нийтлэг тэмдэглэл файлын формат (common logfile format)-ыг өргөн хэрэглэдэг. Майкрософт нь үүнтэй төстэй ‘IIS’ жишгийн тэмдэглэл файлын формат (IIS standard log file format) гэсэн нэртэй форматыг өөрсдийн ‘IIS’ сервер дээр хэрэглэдэг. Дэлхий даяарх вэбийн консорциум (World Wide Web Consortium) нь өргөтгөсөн тэмдэглэл файлын формат (Extended Logfile Format) нэртэй дүн шинжилгээ хийхэд тохирох файлын форматыг хэрэглэдэг. ‘XML’ хэлэнд өргөтгөж болох тэмдэглэлийн формат (Extensible Log Format) нэртэй форматыг туршиж байна. Үүний зорилго нь вэб сервер бүрд тохирох тэмдэглэл файлын форматын жишиг загвар гаргахад байгаа юм.
Вэб тэмдэглэлийг ашиглах хэрэгсэл (Web logging tool) Файлын агууламжид тулгуурлан үр дүнгийн тайлан гаргах зориулалттай вэб тэмдэглэл файл (Web log file)-ыг уншихад ашиглах програм хэрэгсэл юм. Вэб тэмдэглэл файлын өгөгдлийг ашиглаж сайтад ямар нэртэй домэйнаас хэрэглэгч зочилж ирсэн, байнга зочин орж ирдэг вэб хуудасны эрэмбийг өгсүүлж, уруудуулан дугаарлах, вэб хуудсанд хэдэн удаа хандалт хийгдсэн гэх мэт ердийн мэдээллийг гаргана. Зарим хөгжингүй програмын хэрэгсэл нь файлыг ашиглан хэд хэдэн янзын форматаар тайланг ‘HTML’ дээр гаргаж түүнийг баримт бичгийг боловсруулагч болон хүснэгт боловсруулах програмуудаар үзэж унших боломжтойгоор бэлтгэнэ. Боловсронгуй хүчин чадалтай програмын хэрэгслүүд нь хэрэглэгч өөрийн хүссэнээр тайланг гаргах боломжоор хангадаг. Хүчин чадалтай хөгжингүй програмын хэрэгслүүд нь интернэтийн үйлдвэрлэлийг хурдасган хөгжүүлж байна. Нэг үе хэрэгсэл програмын гол хэрэглэгчид нь вэб мастерууд байсан ба тэд вэб сайтаа оновчтой болгоход түүнийг хэрэглэж байсан бол одоо электрон худалдааны сайт дахь үйлчлүүлэгчдийн хандалтын тухай мэдээллийг маркетингийн ажилтнууд өөрийн ажил, судалгаанд өргөн ашиглаж байна.
Энэ үгийн орчуулгууд аль хир онсон үгүйг мэдэхгүй байна. Гэхдээ илүү олон хүний санаа оноог шингээвэл үгийн утга зөв гар ч ирэх байх. Жишээ нь “нийтлэг тэмдэглэл файлын формат (common logfile format)” энэ орчуулгыг би “тэмдэглэл файлын нийтлэг формат” гээд хэлчихмээр санагдаад байгаа юм. Дээрх үгийн орчуулгууд дээр санаа оноо байвал нэмэрлээрэй.
Вэб тэмдэглэлийг ашиглах хэрэгсэл (Web logging tool) Файлын агууламжид тулгуурлан үр дүнгийн тайлан гаргах зориулалттай вэб тэмдэглэл файл (Web log file)-ыг уншихад ашиглах програм хэрэгсэл юм. Вэб тэмдэглэл файлын өгөгдлийг ашиглаж сайтад ямар нэртэй домэйнаас хэрэглэгч зочилж ирсэн, байнга зочин орж ирдэг вэб хуудасны эрэмбийг өгсүүлж, уруудуулан дугаарлах, вэб хуудсанд хэдэн удаа хандалт хийгдсэн гэх мэт ердийн мэдээллийг гаргана. Зарим хөгжингүй програмын хэрэгсэл нь файлыг ашиглан хэд хэдэн янзын форматаар тайланг ‘HTML’ дээр гаргаж түүнийг баримт бичгийг боловсруулагч болон хүснэгт боловсруулах програмуудаар үзэж унших боломжтойгоор бэлтгэнэ. Боловсронгуй хүчин чадалтай програмын хэрэгслүүд нь хэрэглэгч өөрийн хүссэнээр тайланг гаргах боломжоор хангадаг. Хүчин чадалтай хөгжингүй програмын хэрэгслүүд нь интернэтийн үйлдвэрлэлийг хурдасган хөгжүүлж байна. Нэг үе хэрэгсэл програмын гол хэрэглэгчид нь вэб мастерууд байсан ба тэд вэб сайтаа оновчтой болгоход түүнийг хэрэглэж байсан бол одоо электрон худалдааны сайт дахь үйлчлүүлэгчдийн хандалтын тухай мэдээллийг маркетингийн ажилтнууд өөрийн ажил, судалгаанд өргөн ашиглаж байна.
- вэб тэмдэглэл файл (web log file)
- вэб сервер (web server)
- вэб мастер (webmaster)
- вэб тэмдэглэл ашиглах хэрэгсэл (web logging tools)
- супер компьютерийн хэрэглээний үндэсний төв (national center for supercomputing applications)
- нийтлэг тэмдэглэл файлын формат (common logfile format)
- дэлхий даяарх вэбийн консорциум (world wide web consortium)
- өргөтгөсөн тэмдэглэл файлын формат (extended logfile format)
- өргөтгөж болох тэмдэглэлийн формат (extensible log format)
- вэб тэмдэглэлийг ашиглах хэрэгсэл (web logging tool)
- электрон худалдаа (electronic commerce)
- гипербичвэрт тэмдэглэгээт хэл (hypertext markup language)=html
- өргөтгөж болох тэмдэглэгээт хэл (extensible markup language)=xml
Энэ үгийн орчуулгууд аль хир онсон үгүйг мэдэхгүй байна. Гэхдээ илүү олон хүний санаа оноог шингээвэл үгийн утга зөв гар ч ирэх байх. Жишээ нь “нийтлэг тэмдэглэл файлын формат (common logfile format)” энэ орчуулгыг би “тэмдэглэл файлын нийтлэг формат” гээд хэлчихмээр санагдаад байгаа юм. Дээрх үгийн орчуулгууд дээр санаа оноо байвал нэмэрлээрэй.
Comments
Би өөрөө бас сайн ойлгож авах гээд л янз бүрийн юм харицуулж уншиж санаа байна. Ойрийн үед нээлттэй эх номын энэ бүлгийн орчуулгыг дуусгаад гаргахыг хичээе. Олон янзын лицензүүд байгаа болохоор ялгаа нь харагдах байх гэж бодож байна.